اعتیاد و سلامت
گل واقعاً بیخطر است؟ حقیقت پشت عبارت «طبیعی است»
گیاهی بودن، گل و حشیش را بیخطر نمیکند. اثر کانابیس بر حافظه، اضطراب، روانپریشی، رانندگی و مغز نوجوانان را بررسی میکنیم.
خلاصه مطلب
گیاهی بودن، گل و حشیش را بیخطر نمیکند. اثر کانابیس بر حافظه، اضطراب، روانپریشی، رانندگی و مغز نوجوانان را بررسی میکنیم.
«گل طبیعی است، پس ضرر جدی ندارد.» این جمله یکی از رایجترین برداشتها درباره کانابیس است. اما طبیعی بودن درباره ایمنی چیزی را ثابت نمیکند. گل و حشیش میتوانند حافظه، توجه، هماهنگی حرکتی و سلامت روان را تغییر دهند و خطر برای همه افراد یکسان نیست.
پاسخ سریع TRIC: مصرف کانابیس لزوماً در همه افراد به اعتیاد یا روانپریشی منجر نمیشود، اما بیخطر هم نیست. شروع در سن پایین، مصرف مکرر، محصولات قویتر، رانندگی، بارداری و سابقه شخصی یا خانوادگی روانپریشی خطر را بیشتر میکنند.
گل، حشیش و کانابیس چه تفاوتی دارند؟
کانابیس نام کلی گیاه و فرآوردههای آن است. «گل» معمولاً به بخش خشکشده گیاه و «حشیش» به فرآورده غلیظتر رزینی گفته میشود. مقدار ماده روانگردان اصلی یعنی THC میتواند میان محصولات بسیار متفاوت باشد و ظاهر یا نام خیابانی قدرت واقعی را نشان نمیدهد.
فرآوردههای مصنوعی که با نامهایی شبیه گل فروخته میشوند الزاماً کانابیس طبیعی نیستند. آنها ممکن است بر گیرندههای مشابه با شدت بیشتری اثر بگذارند و با تشنج، ضربان نامنظم، روانپریشی یا آسیب شدید همراه شوند.
اثر کوتاهمدت روی مغز و بدن
THC بر سامانهای در مغز اثر میگذارد که در حافظه، خلق، اشتها، درد و هماهنگی حرکتی نقش دارد. پس از مصرف ممکن است فرد احساس آرامش یا تغییر ادراک زمان کند، اما همزمان این مشکلات هم ممکن است رخ دهند:
- کاهش توجه و حافظه کوتاهمدت؛
- کند شدن سرعت واکنش و اختلال هماهنگی؛
- اضطراب، حمله هراس یا بدبینی؛
- تپش قلب، سرگیجه یا افت فشار هنگام ایستادن؛
- قضاوت ضعیفتر و رفتار پرخطر؛
- در مقدارهای بالا یا افراد آسیبپذیر، توهم یا روانپریشی موقت.
اثر خوراکیها ممکن است دیرتر آغاز شود و طولانیتر بماند؛ همین تأخیر میتواند به مصرف ناخواسته بیشتر منجر شود. این توضیح برای کاهش خطر است، نه راهنمای مصرف.
آیا گل اعتیادآور است؟
بعضی مصرفکنندگان دچار اختلال مصرف کانابیس میشوند: مصرف بیشتر از قصد، تلاش ناموفق برای قطع، میل شدید، افت عملکرد و ادامه مصرف با وجود آسیب. مصرف مکرر میتواند تحمل ایجاد کند و قطع آن در برخی افراد با تحریکپذیری، بیخوابی، کاهش اشتها، اضطراب و بیقراری همراه باشد.
این علائم معمولاً مانند قطع بعضی آرامبخشها خطر تشنج مرگبار ندارند، اما میتوانند شدید و آزاردهنده باشند و افسردگی یا اضطراب زمینهای را آشکار کنند. ارزیابی حرفهای بهویژه در افکار خودکشی یا روانپریشی ضروری است.
نوجوانان چرا آسیبپذیرترند؟
مغز نوجوان هنوز در حال رشد است، بهخصوص مدارهای مربوط به تصمیمگیری و کنترل تکانه. مصرف زودهنگام و مکرر با مشکلات یادگیری، حافظه و عملکرد تحصیلی همراه شده است. البته پژوهشهای مشاهدهای همیشه نمیتوانند همه عوامل خانوادگی و اجتماعی را جدا کنند؛ بااینحال مجموعه شواهد برای پرهیز نوجوانان از مصرف کافی است.
کاهش انگیزه یا افت نمره بهتنهایی مصرف را ثابت نمیکند. خانواده بهتر است بهجای بازجویی، مجموعه تغییرات را ببیند و گفتوگوی محترمانه و ارزیابی تخصصی را دنبال کند.
رابطه گل و روانپریشی چیست؟
مصرف کانابیس، بهویژه در سن پایین، مصرف مکرر و محصولات پرقدرت، با احتمال بیشتر روانپریشی و شروع زودتر آن در افراد مستعد ارتباط دارد. این به معنای آن نیست که هر مصرفکننده حتماً اسکیزوفرنی میگیرد یا کانابیس تنها علت است. ژنتیک، سن، مقدار مصرف و عوامل دیگر اهمیت دارند.
اگر فرد صداهایی میشنود که دیگران نمیشنوند، باورهای بدبینانه شدید دارد، واقعیت را تشخیص نمیدهد، بسیار آشفته است یا خطر آسیب به خود و دیگران وجود دارد، نیاز به ارزیابی فوری دارد.
اضطراب و افسردگی؛ درمان یا تشدید؟
برخی افراد برای آرام شدن یا خواب از گل استفاده میکنند و ممکن است کوتاهمدت احساس بهتری داشته باشند. اما در فرد دیگر همان ماده میتواند اضطراب، حمله هراس یا بدبینی ایجاد کند. مصرف برای خاموش کردن علائم، درمان علت زمینهای نیست و ممکن است تشخیص و درمان اضطراب، افسردگی یا تروما را عقب بیندازد.
محصولات دارویی استانداردشده مبتنی بر ترکیبات کانابیس در بعضی کشورها برای موارد مشخص پزشکی بررسی یا تجویز میشوند. این موضوع با مصرف محصول نامشخص بازار غیررسمی یکسان نیست.
رانندگی بعد از مصرف
کانابیس میتواند زمان واکنش، توجه تقسیمشده و هماهنگی را مختل کند. فرد ممکن است خودش احساس کند «کنترل دارد»، اما توان پاسخ به اتفاق ناگهانی کاهش یافته باشد. ترکیب با الکل یا داروهای خوابآور خطر را بیشتر میکند. پس از مصرف رانندگی یا کار با وسیله خطرناک ایمن نیست.
بارداری و شیردهی
بهدلیل نگرانی درباره رشد جنین و انتقال ترکیبات به نوزاد، مصرف کانابیس در بارداری و شیردهی توصیه نمیشود. فردی که برای تهوع، اضطراب یا درد مصرف میکند باید بدون ترس از قضاوت با پزشک صحبت کند تا گزینههای ایمنتر بررسی شوند.
چه زمانی وضعیت اورژانسی است؟
درد قفسه سینه، غش، تشنج، استفراغ مداوم همراه با کمآبی، آشفتگی شدید، رفتار خطرناک، افکار خودکشی یا روانپریشی نیاز به کمک فوری دارد. اگر محصول ناشناخته یا مصنوعی بوده است، این موضوع را صادقانه به تیم درمان بگویید.
جمعبندی
گل نه برای همه یک اثر دارد و نه میتوان آن را فقط بهخاطر گیاهی بودن بیخطر دانست. بیشترین نگرانی درباره سن پایین، مصرف مکرر و پرقدرت، رانندگی، بارداری و آسیبپذیری روانی است. اگر مصرف از کنترل خارج شده یا برای کنار آمدن با اضطراب و افسردگی به آن تکیه کردهاید، کمک گرفتن زودهنگام میتواند مسیر را کوتاهتر کند.
در قسمت قبل خطرهای ترامادول را بررسی کردیم. قسمت بعدی درباره شیشه و اثر آن بر خواب، قلب و واقعیتسنجی است.
منابع
- NIDA؛ کانابیس و اثرهای آن بر سلامت
- NIDA؛ اختلالهای روانی و مصرف مواد
- NIDA؛ پیشگیری و آسیبپذیری مغز نوجوان
- NIDA؛ کانابینوئیدهای مصنوعی
این مقاله برای آموزش عمومی است و جای ارزیابی روانپزشک، پزشک یا متخصص درمان اعتیاد را نمیگیرد.
نظر شما برای TRIC مهم است
این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟
بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما
اگر به درد کسی میخورد، برایش بفرست
یک اشتراکگذاری ساده میتواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.