بارداری، زایمان و کودک
دیر حرف زدن کودک؛ از چه سنی باید منتظر نمانیم؟
کودکان با سرعت متفاوت حرف میزنند، اما از دستدادن مهارت، نشنیدن صدا یا نداشتن پیشرفت زبانی نیاز به بررسی دارد. راهنمای ۱ تا ۶ سال.
خلاصه مطلب
کودکان با سرعت متفاوت حرف میزنند، اما از دستدادن مهارت، نشنیدن صدا یا نداشتن پیشرفت زبانی نیاز به بررسی دارد. راهنمای ۱ تا ۶ سال.
«پسرخالهاش هم دیر حرف زد، درست شد.» این جمله گاهی درست از آب درمیآید، اما همیشه نه. زبان فقط تعداد واژهها نیست؛ فهمیدن، اشارهکردن، نوبتگیری، بازی، تماس اجتماعی و شنیدن هم بخشی از مسیر ارتباطاند.
پاسخ سریع TRIC: تفاوت فردی طبیعی است، اما اگر کودک مهارتی را که قبلاً داشته از دست بدهد، به صداها واکنش کم داشته باشد یا زبانش ماهها پیشرفت نکند، بهتر است منتظر «خودش درست میشود» نمانید. ارزیابی شنوایی یکی از اولین قدمهاست و دوزبانهبودن بهخودیخود باعث اختلال زبان نمیشود.
زبان فقط حرفزدن نیست
کودک پیش از جملهسازی با نگاه، اشاره، تقلید، صدا و بازی ارتباط برقرار میکند. فهم زبان معمولاً جلوتر از بیان است. برای ارزیابی باید هر دو بخش را دید: کودک چقدر میفهمد و چقدر میتواند منظورش را منتقل کند.
چند نشانه رشدی کلی
سن دقیق هر مهارت متفاوت است، اما چکلیستهای CDC نشان میدهند بیشتر کودکان تا حدود دو سالگی ترکیبهای ساده دو واژهای میسازند؛ در سه سالگی گفتوگوی کوتاه رفتوبرگشتی دارند؛ در چهار سالگی جملههای چندکلمهای و تعریف بخشی از اتفاق روز را انجام میدهند؛ و تا پنج سالگی داستان ساده را دنبال و تعریف میکنند.
اینها «آزمون قبولی» نیستند. اگر کودک یکی از مهارتها را ندارد، بهخصوص وقتی چند حوزه همزمان عقباند، موضوع را در ویزیت مطرح کنید.
شنوایی را فراموش نکنید
مایع پشت پرده گوش، عفونتهای مکرر، کاهش شنوایی مادرزادی یا حتی کمشنوایی یکطرفه میتواند زبان را تحتتأثیر قرار دهد. کودکی که به بعضی صداها واکنش دارد همچنان ممکن است در محدودههایی از شنوایی مشکل داشته باشد؛ پس «تلویزیون را میشنود» تست شنوایی نیست.
دو زبان کودک را گیج میکند؟
خیر. کودکان میتوانند دو یا چند زبان را همزمان یاد بگیرند. ممکن است واژهها بین زبانها تقسیم شوند، اما مجموع مهارت ارتباطی باید رشد کند. توصیه معمول این است که هر والد با زبانی که طبیعیتر و غنیتر صحبت میکند با کودک حرف بزند.
حذف یک زبان خانواده بدون دلیل علمی لازم نیست و میتواند کیفیت تعامل را کمتر کند.
صفحهنمایش جای گفتوگو را نمیگیرد
یادگیری زبان از تعامل زنده میآید: کودک چیزی میگوید، بزرگسال پاسخ میدهد و گفتوگو ادامه پیدا میکند. ویدئو—even آموزشی—این رفتوبرگشت را کامل جایگزین نمیکند. هنگام بازی، غذا، حمام و پیادهروی درباره کاری که انجام میدهید حرف بزنید و به کودک فرصت پاسخ بدهید.
چه علائمی را جدیتر بگیریم؟
- از دستدادن واژه، اشاره یا مهارتی که قبلاً داشته؛
- واکنش کم به نام یا صدا؛
- استفاده بسیار کم از اشاره و ارتباط غیرکلامی؛
- پیشرفت بسیار کند یا توقف چندماهه زبان؛
- گفتار بسیار نامفهوم نسبت به همسالان همراه با ناراحتی کودک؛
- مشکل در فهم دستورهای ساده متناسب با سن؛
- نگرانی همزمان درباره تماس اجتماعی، بازی یا رفتارهای تکراری.
وجود یکی از این موارد به معنی اوتیسم یا بیماری خاص نیست، اما ارزیابی را توجیه میکند.
ارزیابی شامل چه چیزهایی است؟
پزشک رشد کلی و معاینه را انجام میدهد، شنوایی بررسی میشود و در صورت نیاز ارجاع به گفتاردرمانگر یا تیم رشد کودک انجام میگیرد. گاهی مشکل فقط تلفظ است، گاهی زبان بیانی، گاهی زبان دریافتی و گاهی بخشی از یک الگوی رشدی گستردهتر.
شروع مداخله زودهنگام معمولاً بهتر از صبر طولانی برای قطعیشدن تشخیص است.
در خانه چه کار کنیم؟
- هر روز کتاب تصویری بخوانید؛
- سؤال بپرسید و چند ثانیه برای پاسخ صبر کنید؛
- جمله کودک را کمی گسترش دهید؛ «ماشین» → «بله، ماشین قرمزه»؛
- هنگام بازی تلفن را کنار بگذارید؛
- کودک را مجبور به تکرار مداوم واژه نکنید؛
- به اشاره و تلاش برای ارتباط پاسخ دهید.
جمعبندی
دیر حرف زدن یک تشخیص واحد نیست. بعضی کودکان فقط دیرتر شروع میکنند و بعضی به کمک هدفمند نیاز دارند. مهمترین کار این است که نگرانی والدین جدی گرفته شود، شنوایی بررسی شود و اگر پیشرفت متوقف است، زمان از دست نرود.
منابع
این مطلب جایگزین ارزیابی شنوایی و رشد نیست؛ پسرفت مهارت یا نگرانی پایدار باید بررسی شود.
نظر شما برای TRIC مهم است
این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟
بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما
اگر به درد کسی میخورد، برایش بفرست
یک اشتراکگذاری ساده میتواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.