بارداری، زایمان و کودک
سکوت انتخابی در کودک؛ وقتی در خانه حرف می‌زند اما در مدرسه نه
سکوت انتخابی معمولاً با اضطراب مرتبط است، نه لجبازی. فرق آن با خجالتی‌بودن، مشکلات زبان و شنوایی و روش‌های حمایتی مدرسه را بشناسید.
خلاصه مطلب
سکوت انتخابی معمولاً با اضطراب مرتبط است، نه لجبازی. فرق آن با خجالتی‌بودن، مشکلات زبان و شنوایی و روش‌های حمایتی مدرسه را بشناسید.
بعضی کودکان در خانه پرحرف‌اند، آواز می‌خوانند و با خانواده شوخی می‌کنند، اما وقتی وارد کلاس می‌شوند حتی پاسخ یک سؤال ساده را هم نمی‌توانند با صدا بگویند. این وضعیت می‌تواند برای اطرافیان عجیب باشد، اما در سکوت انتخابی کودک معمولاً «نمی‌خواهد حرف بزند» نیست؛ در موقعیت‌های خاص اضطراب اجازه حرف‌زدن راحت را نمی‌دهد.
پاسخ سریع TRIC: سکوت انتخابی با خجالتی‌بودن ساده فرق دارد. کودک توانایی گفتار دارد اما در بعضی موقعیت‌های اجتماعی، معمولاً مدرسه، به‌طور پایدار نمی‌تواند صحبت کند و این موضوع روی تحصیل یا ارتباط اثر می‌گذارد. فشار، تهدید یا جایزه‌دادن برای «فقط یک کلمه بگو» معمولاً کمک‌کننده نیست.
چرا کودک در خانه حرف می‌زند ولی در مدرسه نه؟
محیط خانه برای کودک آشنا و کم‌فشار است. مدرسه می‌تواند شامل نگاه دیگران، انتظار پاسخ سریع، ترس از اشتباه یا موقعیت‌های تازه باشد. در بعضی کودکان، اضطراب آن‌قدر بالا می‌رود که پاسخ گفتاری تقریباً قفل می‌شود.
این سکوت عمدی یا وسیله کنترل دیگران نیست.
فرق سکوت انتخابی با خجالتی‌بودن چیست؟
کودک خجالتی ممکن است در شروع ساکت باشد اما بعد از گرم‌شدن بتواند صحبت کند. در سکوت انتخابی، الگو پایدارتر است و ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا کند و عملکرد مدرسه یا ارتباطات را مختل کند.
بعضی کودکان با اشاره، تکان‌دادن سر، نوشتن یا حرف‌زدن بسیار آهسته ارتباط برقرار می‌کنند.
آیا باید شنوایی و زبان بررسی شوند؟
بله. اگر نگرانی درباره گفتار یا زبان، تلفظ، فهم دستورها یا شنوایی وجود دارد، این موارد باید جداگانه بررسی شوند. کودکی که در همه محیط‌ها کم‌حرف است یا گفتارش محدود است ممکن است مسئله دیگری داشته باشد.
دو‌زبانه‌بودن نیز به‌خودی‌خود سکوت انتخابی ایجاد نمی‌کند، اما ارزیابی باید میزان تسلط کودک به هر زبان را در نظر بگیرد.
معلم چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟
بهتر است کودک مجبور نشود جلوی کلاس ناگهان پاسخ شفاهی بدهد. می‌توان از سؤال‌های بله/خیر، انتخاب بین دو گزینه، اشاره، نوشتن یا پاسخ در گروه کوچک شروع کرد.
هدف این است که ارتباط حفظ شود و فشار گفتاری به‌تدریج و برنامه‌ریزی‌شده افزایش یابد، نه اینکه کودک در سکوت رها شود یا ناگهان مجبور به سخنرانی شود.
والدین چه کارهایی نکنند؟
- جلوی دیگران نگویید «اینجا هیچ‌وقت حرف نمی‌زند»؛
- به جای کودک همه پاسخ‌ها را فوری ندهید؛
- او را با خواهر و برادر یا هم‌کلاسی مقایسه نکنید؛
- برای حرف‌زدن ناگهانی وعده جایزه بزرگ ندهید؛
- سکوت را تنبیه یا مسخره نکنید.
به کودک زمان بدهید و موفقیت‌های کوچک ارتباطی را بدون هیجان‌زدگی افراطی بپذیرید.
درمان چگونه انجام می‌شود؟
روش‌های رفتاری و شناختی‌رفتاری می‌توانند به کودک کمک کنند اضطراب را مرحله‌به‌مرحله کاهش دهد. گاهی درمانگر با موقعیت بسیار راحت شروع می‌کند و به‌تدریج فرد یا محیط جدید را اضافه می‌کند.
همکاری مدرسه بخش مهم درمان است، چون مشکل دقیقاً در همان محیط‌ها بیشتر دیده می‌شود.
دارو لازم است؟
برای همه کودکان نه. در موارد شدید یا همراه با اضطراب گسترده، متخصص ممکن است درمان دارویی را در کنار روان‌درمانی بررسی کند. تصمیم دارویی باید فردی باشد و جای برنامه رفتاری و مدرسه را نمی‌گیرد.
چه زمانی باید زودتر کمک بگیریم؟
اگر سکوت بیش از چند هفته پس از دوره سازگاری ادامه دارد، مانع یادگیری یا دوستی شده، کودک از مدرسه اجتناب می‌کند یا اضطراب شدید و حملات هراس دارد، ارزیابی حرفه‌ای مناسب است.
اگر کودک در همه محیط‌ها ناگهان گفتار خود را از دست داده، همراه با ضعف، تشنج، گیجی یا پسرفت مهارت‌های دیگر است، این الگوی معمول سکوت انتخابی نیست و نیاز به بررسی پزشکی فوری‌تر دارد.
جمع‌بندی
سکوت انتخابی لجبازی نیست. کودک معمولاً توانایی حرف‌زدن دارد اما اضطراب در بعضی محیط‌ها این توانایی را محدود می‌کند. درمان مؤثر یعنی کاهش فشار، ایجاد پله‌های کوچک برای ارتباط و همکاری خانواده، مدرسه و درمانگر.
منابع
این مطلب جایگزین ارزیابی روان‌شناختی، گفتار و زبان یا شنوایی کودک نیست.
نظر شما برای TRIC مهم است
این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟
بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما
اگر به درد کسی می‌خورد، برایش بفرست
یک اشتراک‌گذاری ساده می‌تواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.
TRIC را در گوگل دنبال کن
با افزودن دکتر تریک به منابع ترجیحی گوگل، احتمال دیده‌شدن مطالب TRIC در بخش‌های خبری و پیشنهادی گوگل برای حساب شما بیشتر می‌شود.
افزودن TRIC به منابع ترجیحی گوگل