بارداری، زایمان و کودک
شبادراری کودک در سن مدرسه؛ چرا تنبیه جواب نمیدهد و چه زمانی باید بررسی شود؟
شبادراری پس از پنجسالگی شایعتر از چیزی است که فکر میکنیم. نقش یبوست، خواب، عفونت ادراری و درمانهایی مثل آلارم شبادراری را بشناسید.
خلاصه مطلب
شبادراری پس از پنجسالگی شایعتر از چیزی است که فکر میکنیم. نقش یبوست، خواب، عفونت ادراری و درمانهایی مثل آلارم شبادراری را بشناسید.
شبادراری برای کودک خجالتآور است و برای خانواده هم میتواند خستهکننده باشد، اما مهمترین نکته این است که آن را «لجبازی» یا «تنبلی» ندانیم. بیشتر کودکان عمداً رختخواب را خیس نمیکنند و تنبیه معمولاً فقط اضطراب و پنهانکاری را بیشتر میکند.
پاسخ سریع TRIC: شبادراری در کودکان بالای پنج سال نسبتاً شایع است و در بسیاری از موارد با رشد تدریجی سیستم کنترل مثانه بهتر میشود. اگر کودک پس از ماهها خشکی دوباره شبها خیس میکند، در روز هم بیاختیاری دارد، درد ادرار، تشنگی زیاد، یبوست شدید یا خروپف و مکث تنفسی دارد، ارزیابی پزشکی مهم است.
شبادراری اولیه و ثانویه چه فرقی دارند؟
اگر کودک هیچوقت برای چند ماه پشت سر هم شبها خشک نبوده، معمولاً از شبادراری اولیه صحبت میشود. اگر مدتی طولانی خشک بوده و دوباره خیسکردن شروع شده، باید به تغییرات تازه مثل استرس، عفونت ادراری، یبوست، دیابت یا مشکلات خواب هم فکر کرد.
یبوست را جدی بگیرید
روده پر از مدفوع میتواند روی مثانه فشار بیاورد و ظرفیت یا کنترل آن را مختل کند. کودکی که مدفوع سفت، دردناک، لکهگذاری لباس یا فاصله طولانی بین دفعها دارد ممکن است همزمان به درمان یبوست نیاز داشته باشد.
گاهی فقط با درمان درست یبوست، شبادراری هم بهتر میشود.
آیا کودک باید شبها بیدار شود؟
بیدارکردن کودک توسط والدین ممکن است موقتاً تخت را خشک نگه دارد، اما لزوماً به مغز و مثانه یاد نمیدهد که خودشان هنگام پرشدن بیدار شوند. برای بعضی کودکان، آلارم شبادراری میتواند مؤثرتر باشد چون با رطوبت فعال میشود و بهتدریج پاسخ بیداری را تقویت میکند.
این روش نیاز به چند هفته پشتکار دارد و برای همه خانوادهها آسان نیست.
مایعات را کامل قطع نکنید
هدف این نیست که کودک از عصر تشنه بماند. آب کافی در طول روز مهم است و بهتر است بخش عمده مایعات زودتر در روز مصرف شود. نزدیک خواب میتوان مقدار نوشیدنی را کمتر کرد و کودک پیش از خواب مثانه را خالی کند.
نوشیدنیهای کافئیندار برای کودک مناسب نیستند و میتوانند خواب و مثانه را بدتر کنند.
خروپف چه ارتباطی دارد؟
در بعضی کودکان، اختلال تنفسی خواب و آپنه خواب با شبادراری همراهاند. اگر کودک بیشتر شبها خروپف بلند، مکث تنفسی، دهانباز خوابیدن یا خوابآلودگی روزانه دارد، فقط روی مثانه تمرکز نکنید و خواب او را هم بررسی کنید.
چه زمانی آزمایش ادرار لازم میشود؟
پزشک بر اساس شرح حال تصمیم میگیرد. درد یا سوزش ادرار، تکرر روزانه، تب، بوی غیرعادی، تشنگی و ادرار زیاد یا شروع ناگهانی شبادراری میتوانند دلیل بررسی بیشتر باشند.
دارو چه زمانی استفاده میشود؟
داروهایی مانند دسموپرسین در بعضی کودکان و موقعیتها میتوانند کمک کنند، برای مثال زمانی که خشکبودن کوتاهمدت برای سفر یا اردو مهم است یا روشهای دیگر کافی نبودهاند. مقدار و روش مصرف باید دقیقاً طبق نظر پزشک باشد چون مدیریت مایعات هنگام مصرف اهمیت دارد.
دارو معمولاً «درمان همیشگی» نیست و در برخی کودکان پس از قطع، شبادراری برمیگردد.
چه کارهایی نکنیم؟
- کودک را مسخره یا با خواهر و برادر مقایسه نکنید؛
- خیسکردن را تنبیه نکنید؛
- او را مجبور به شستن رختخواب بهعنوان مجازات نکنید؛
- مایعات را بهطور افراطی قطع نکنید؛
- بدون ارزیابی، داروی مثانه یا مکمل گیاهی ندهید.
میتوانید کودک را در جمعکردن ملحفهها بهعنوان بخشی عادی از کار خانه شریک کنید، اما نه با لحن تنبیهی.
چه زمانی مراجعه مهمتر است؟
اگر شبادراری همراه با ضعف پاها، تغییر راهرفتن، بیاختیاری مدفوع تازه، تشنگی و ادرار بسیار زیاد، کاهش وزن، تب یا درد پهلو باشد، بررسی را عقب نیندازید. همچنین شبادراری ثانویه پس از یک دوره طولانی خشکی ارزش ارزیابی دارد.
جمعبندی
شبادراری بیشتر از آنکه مسئله «اراده» باشد، مسئله رشد مثانه، بیدارشدن از خواب و گاهی شرایط همراه مثل یبوست یا اختلال خواب است. حمایت خانواده، درمان یبوست در صورت وجود و انتخاب روش مناسب میتواند مسیر را بسیار آسانتر کند.
منابع
این مقاله برای آموزش عمومی است و جایگزین ارزیابی پزشکی کودک نیست.
نظر شما برای TRIC مهم است
این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟
بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما
اگر به درد کسی میخورد، برایش بفرست
یک اشتراکگذاری ساده میتواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.
