بازگشت

بارداری، زایمان و کودک

دل‌درد تکرارشونده کودک؛ چه زمانی اضطراب است و چه زمانی باید علت جسمی را دنبال کرد؟

دل‌درد مکرر در کودکان همیشه از اضطراب نیست. با نقش یبوست، عفونت، میگرن شکمی و علائم هشدار مثل کاهش وزن، خون‌ریزی و استفراغ مداوم آشنا شوید.

۶ دقیقه مطالعه
کودک در حال استراحت هنگام ناراحتی شکمی

خلاصه مطلب

دل‌درد مکرر در کودکان همیشه از اضطراب نیست. با نقش یبوست، عفونت، میگرن شکمی و علائم هشدار مثل کاهش وزن، خون‌ریزی و استفراغ مداوم آشنا شوید.

دل‌درد از شایع‌ترین شکایت‌های کودکان سن مدرسه است. بعضی روزها درست قبل از امتحان یا رفتن به مدرسه شروع می‌شود و بعضی وقت‌ها بعد از غذا یا همراه یبوست دیده می‌شود. دشواری کار اینجاست که اضطراب و مشکل جسمی می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند.

پاسخ سریع TRIC: بیشتر دل‌دردهای تکرارشونده کودکان علت خطرناک ندارند، اما کاهش وزن، خون در مدفوع، استفراغ مکرر، تب پایدار، درد موضعی شدید، بیدارشدن مکرر از خواب به علت درد یا اختلال رشد نیاز به ارزیابی پزشکی دارند. «عصبی است» نباید قبل از بررسی شرح حال و علائم هشدار گفته شود.

اول الگوی درد را پیدا کنید

به محل درد، زمان شروع، ارتباط با غذا و دفع، روزهای مدرسه و تعطیل و علائم همراه دقت کنید. درد دور ناف که می‌آید و می‌رود و بین حمله‌ها کودک حال عمومی خوبی دارد با درد ثابت و شدید سمت راست شکم یکسان نیست.

یک یادداشت ساده از زمان درد، غذا، دفع، مدرسه و استرس می‌تواند در ویزیت بسیار کمک‌کننده باشد.

کودک در فضای آرام خانه هنگام احساس ناراحتی شکمی
الگوی درد و علائم همراه معمولاً از شدت یک نوبت درد اطلاعات بیشتری می‌دهند.

یبوست یکی از علت‌های بسیار شایع است

کودک ممکن است هر روز دفع داشته باشد و همچنان یبوست داشته باشد؛ اگر مدفوع سفت، دردناک یا بسیار بزرگ باشد یا کودک آن را نگه دارد، یبوست مطرح است. بعضی کودکان در مدرسه از سرویس بهداشتی استفاده نمی‌کنند و تا عصر دفع را نگه می‌دارند.

لکه‌گذاری لباس، درد هنگام دفع و کاهش درد پس از دفع هم می‌توانند سرنخ باشند.

اضطراب چگونه دل‌درد واقعی ایجاد می‌کند؟

مغز و روده ارتباط دوطرفه دارند. استرس می‌تواند حرکت روده، حساسیت به درد و اشتها را تغییر دهد. بنابراین وقتی کودک در روز امتحان دلش درد می‌گیرد، درد «ساختگی» نیست؛ حتی اگر عامل اصلی اضطراب باشد.

صبح مدرسه و ارتباط احتمالی استرس با علائم جسمی کودک
اگر درد بیشتر در موقعیت‌های خاص ظاهر می‌شود، الگوی اضطراب را بررسی کنید اما علائم جسمی را نادیده نگیرید.

چه علت‌های دیگری ممکن است مطرح باشند؟

عفونت‌های گوارشی، رفلاکس، عدم تحمل بعضی غذاها، بیماری سلیاک، عفونت ادراری، میگرن شکمی و بعضی اختلال‌های عملکردی روده می‌توانند دل‌درد ایجاد کنند. در دختران بزرگ‌تر، شروع قاعدگی نیز ممکن است نقش داشته باشد.

تشخیص بر اساس یک فهرست اینترنتی ممکن نیست؛ سن، محل درد، معاینه و علائم همراه مسیر بررسی را تعیین می‌کنند.

میگرن شکمی چیست؟

در بعضی کودکان حمله‌های تکرارشونده درد شکم همراه تهوع، رنگ‌پریدگی یا بی‌اشتهایی رخ می‌دهد و بین حمله‌ها کودک خوب است. گاهی سابقه شخصی یا خانوادگی میگرن وجود دارد. تشخیص زمانی مطرح می‌شود که علت‌های دیگر بر اساس الگو و ارزیابی مناسب کنار گذاشته شوند.

چه علائمی «پرچم قرمز» هستند؟

این موارد نیاز به توجه بیشتری دارند:

  • کاهش وزن یا توقف رشد؛
  • خون واضح در مدفوع یا مدفوع سیاه؛
  • استفراغ مکرر، سبز یا خونی؛
  • تب پایدار یا بی‌حالی واضح؛
  • درد شدید و ثابت در یک ناحیه مشخص؛
  • اسهال شبانه مکرر؛
  • زردی پوست یا چشم؛
  • تورم واضح شکم؛
  • درد همراه سوزش ادرار یا خون در ادرار؛
  • سابقه خانوادگی بیماری التهابی روده یا سلیاک همراه علائم سازگار.

آیا برای همه کودکان آزمایش لازم است؟

نه. اگر رشد طبیعی است، معاینه و شرح حال آرامش‌بخش‌اند و علامت هشدار وجود ندارد، آزمایش گسترده همیشه مفید نیست. پزشک بر اساس یافته‌ها ممکن است آزمایش خون، ادرار، مدفوع یا تصویربرداری انتخاب کند.

بررسی کودک توسط پزشک برای دل‌درد مکرر
آزمایش باید بر اساس شرح حال و معاینه انتخاب شود، نه صرفاً برای اطمینان گرفتن از هر نوع دل‌درد.

در خانه چه کار کنیم؟

وعده‌های منظم، آب کافی، خواب مناسب و فرصت آرام برای استفاده از سرویس بهداشتی کمک‌کننده‌اند. اگر یبوست مطرح است، درمان آن باید کامل و کافی باشد. کودک را برای خوردن در زمان درد مجبور نکنید، اما حذف گسترده غذاها بدون تشخیص هم مناسب نیست.

اگر درد با اضطراب مدرسه مرتبط است، برنامه بازگشت و حمایت روانی معمولاً بهتر از غیبت طولانی‌مدت جواب می‌دهد.

روتین منظم خانواده برای صبح و مدرسه
ثبت الگوی درد و حفظ روتین منظم می‌تواند هم تشخیص را آسان‌تر و هم اضطراب را کمتر کند.

جمع‌بندی

دل‌درد تکرارشونده کودک یک تشخیص واحد نیست. یبوست، استرس، میگرن شکمی و علت‌های گوارشی مختلف می‌توانند نقش داشته باشند. مهم‌ترین کار، دیدن روند رشد و علائم هشدار و پرهیز از دو افراط است: انجام آزمایش‌های بی‌هدف برای هر درد و نسبت‌دادن زودهنگام همه‌چیز به اضطراب.

منابع

این مقاله برای آموزش عمومی است؛ درد شدید، ناگهانی یا همراه علائم هشدار نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

نظر شما برای TRIC مهم است

این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟

۰ بازدید۰ پسند

بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما

اگر به درد کسی می‌خورد، برایش بفرست

یک اشتراک‌گذاری ساده می‌تواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.

بازگشت به مقالات

ادامه مطالعه

مقالات مرتبط

کودک در حال خواب؛ راهنمای دندان‌قروچه شبانه

بارداری، زایمان و کودک

دندان‌قروچه کودک در خواب؛ صدایی ترسناک که همیشه به درمان نیاز ندارد

دندان‌قروچه در کودکان شایع است و بسیاری از موارد با رشد کمتر می‌شوند. نشانه‌های آسیب دندان، درد فک، خرخر و زمان مراجعه به دندان‌پزشک را بشناسید.

تحریریه پزشکی TRIC · ۴ شهریور ۱۴۰۵ · ۵ دقیقه

۰۰
دل‌درد تکرارشونده کودک؛ علت‌ها، علائم خطر و زمان مراجعه