بارداری، زایمان و کودک
سرفه و سرماخوردگی کودک؛ چه زمانی آنتیبیوتیک لازم نیست و چه زمانی باید مراجعه کرد؟
بیشتر سرفهها و سرماخوردگیهای کودکان ویروسیاند و با آنتیبیوتیک بهتر نمیشوند. علائم خطر، مراقبت خانگی و زمان مراجعه را بشناسید.
خلاصه مطلب
بیشتر سرفهها و سرماخوردگیهای کودکان ویروسیاند و با آنتیبیوتیک بهتر نمیشوند. علائم خطر، مراقبت خانگی و زمان مراجعه را بشناسید.
کودک یک روز با آبریزش بینی به خانه میآید و دو روز بعد شبها سرفه میکند. سؤال بعدی معمولاً این است: «آنتیبیوتیک لازم دارد؟» در بیشتر سرماخوردگیهای معمول پاسخ منفی است. کودکان خردسال در سال چند بار عفونت تنفسی میگیرند و بیشتر آنها ویروسیاند.
پاسخ سریع TRIC: آنتیبیوتیک برای ویروسها اثر ندارد و مصرف بیدلیل آن میتواند عوارض و مقاومت میکروبی ایجاد کند. مراقبت اصلی شامل مایعات، شستوشوی بینی با محلول مناسب، استراحت و پایش تنفس است. تنگی نفس، کبودی، صدای غیرعادی هنگام دم، بیحالی یا کمآبی نیاز به ارزیابی سریع دارند.
چرا سرفه طول میکشد؟
پس از یک عفونت ویروسی، آبریزش ممکن است زودتر کم شود اما سرفه میتواند چند روز تا چند هفته ادامه داشته باشد. این موضوع بهتنهایی به معنی عفونت باکتریایی نیست. مخاط پشت حلق، تحریک راه هوایی و سرفه شبانه میتوانند بعد از بهترشدن تب باقی بمانند.
چه زمانی آنتیبیوتیک لازم میشود؟
آنتیبیوتیک زمانی مطرح میشود که پزشک به عفونت باکتریایی مانند بعضی عفونتهای گوش، سینوزیت با معیارهای مشخص، ذاتالریه باکتریایی یا گلودرد استرپتوکوکی شک کند. رنگ سبز یا زرد ترشحات بینی بهتنهایی دلیل آنتیبیوتیک نیست.
نسخه باقیمانده از دفعه قبل یا داروی کودک دیگر را استفاده نکنید. مقدار و نوع آنتیبیوتیک به تشخیص، وزن، سن و حساسیت دارویی بستگی دارد. اگر پزشک تجویز کرد، برنامه درمان را همانطور که گفته شده اجرا کنید و در صورت عارضه یا بدترشدن تماس بگیرید.
برای سرفه در خانه چه میتوان کرد؟
مایعات گرم، هوای تمیز و شستوشوی بینی با محلول نمکی میتوانند کمک کنند. در کودک بالای یک سال، مقدار کمی عسل میتواند بعضی سرفههای شبانه را کاهش دهد. برای زیر یک سال عسل ممنوع است به دلیل خطر بوتولیسم.
داروهای ترکیبی سرماخوردگی و ضدسرفه برای خردسالان میتوانند عارضه ایجاد کنند و باید فقط مطابق سن درجشده روی فرآورده و نظر پزشک مصرف شوند. چند داروی ترکیبی ممکن است ماده مؤثره مشترک داشته باشند و باعث مصرف بیشازحد شوند.
چه زمانی سرفه نگرانکننده است؟
در این موارد ارزیابی سریع لازم است:
- نفسکشیدن سخت، فرورفتن پوست بین دندهها یا زیر جناغ؛
- کبودی لب یا صورت؛
- صدای زیر و خشن هنگام دم، یا خسخس همراه سختی تنفس؛
- مکث تنفسی، خستگی شدید یا ناتوانی در حرفزدن و نوشیدن به دلیل نفستنگی؛
- تب همراه بدحالشدن واضح یا درد قفسه سینه؛
- کمآبی یا ادرار بسیار کم؛
- سرفه پس از خفگی یا احتمال ورود جسم خارجی؛
- سرفهای که بهجای بهترشدن پیوسته بدتر میشود.
گوشدرد و گلودرد چه؟
سرماخوردگی میتواند باعث فشار گوش یا گلودرد شود. گوشدرد شدید، ترشح از گوش، تب و بدحالی، یا درد ماندگار نیاز به معاینه دارد. گلودرد همراه آبریزش و سرفه اغلب ویروسی است؛ اما گلودرد بدون علائم سرماخوردگی و با تب یا تماس شناختهشده ممکن است به تست نیاز داشته باشد.
بخور و دستگاه مرطوبکننده
بخار داغ خطر سوختگی دارد و برای کودک توصیه نمیشود. اگر از دستگاه بخور سرد استفاده میکنید، مخزن باید مرتب تمیز شود تا قارچ و باکتری رشد نکنند. قرارگرفتن در معرض دود سیگار، قلیان و ویپ سرفه و خسخس را بدتر میکند؛ خانه و خودرو باید کاملاً بدون دود باشند.
از همین امروز چه کار کنیم؟
- مایعات را مکرر پیشنهاد کنید؛
- بینی را بهخصوص پیش از خواب و غذا تمیز کنید؛
- برای بالای یک سال در صورت مناسببودن عسل را امتحان کنید؛
- داروی ترکیبی را بدون بررسی مواد تشکیلدهنده ندهید؛
- آنتیبیوتیک را فقط با تشخیص پزشکی مصرف کنید؛
- سرعت و سختی تنفس را زیر نظر بگیرید.
جمعبندی
هدف در سرماخوردگی کودک این نیست که هر سرفه را فوراً خاموش کنیم. مهمتر این است که تنفس راحت بماند، کودک مایعات کافی دریافت کند و علائم هشدار زود شناخته شوند. آنتیبیوتیک در جای درست بسیار مهم است؛ در جای غلط فقط عارضه و مقاومت میسازد.
منابع
- استفاده درست از آنتیبیوتیکها، CDC
- داروهای سرفه و سرماخوردگی در کودکان، FDA
- سرماخوردگی در کودکان، NHS
این مطلب جایگزین معاینه نیست؛ در سختی تنفس، کبودی یا کاهش هوشیاری فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
نظر شما برای TRIC مهم است
این مقاله چقدر برایتان مفید بود؟
بدون ثبت نام؛ بدون نمایش عمومی نام یا نظر شما
اگر به درد کسی میخورد، برایش بفرست
یک اشتراکگذاری ساده میتواند این محتوا را به کسی برساند که واقعاً به آن نیاز دارد.