دورکاری فقط راحت‌تر نیست؛ ممکن است حال روانی‌تان را هم بهتر کند

یک پژوهش تازه نشان می‌دهد کار از خانه، برخلاف تصور رایج، لزوماً کارکنان را منزوی یا از سازمان دور نمی‌کند. حتی ممکن است کسانی که دورکار هستند حال روانی بهتری داشته باشند و کمتر به فکر ترک شغل بیفتند.

محققان دانشگاه کلرادو بولدر اطلاعات بیش از ۷۷۰۰ کارمند یک مجموعه بزرگ بهداشت و درمان در جنوب‌غربی آمریکا را بررسی کردند و سه گروه را با یکدیگر مقایسه کردند: کارکنان حضوری، دورکار و افرادی که ترکیبی از هر دو مدل را تجربه می‌کردند.

نتیجه جالب بود؛ دورکارها در چند شاخص مهم، وضعیت بهتری داشتند.

دورکاری و سلامت روان؛ نتیجه برخلاف چیزی است که خیلی‌ها فکر می‌کنند

بعد از پایان محدودیت‌های دوران کرونا، بسیاری از شرکت‌ها کارمندانشان را دوباره به دفتر برگرداندند. یکی از دلایل هم این بود که تصور می‌شد ماندن در خانه باعث انزوا، کاهش ارتباط اجتماعی و افت روحیه کارکنان می‌شود.

اما این پژوهش تصویر متفاوتی نشان می‌دهد.

کارکنانی که از خانه کار می‌کردند، در ارزیابی‌های مربوط به رفاه و سلامت روان امتیاز بالاتری نسبت به کارکنان حضوری و ترکیبی ثبت کردند.

البته نمی‌توان از این نتیجه گفت که «خانه ماندن» مستقیماً باعث سلامت روان بهتر شده است. عوامل دیگری هم می‌توانند نقش داشته باشند؛ از حذف رفت‌وآمد روزانه گرفته تا آزادی بیشتر در مدیریت زمان و ایجاد تعادل بهتر میان زندگی و کار.

خلاصه TRIC: در این مطالعه، کارکنان دورکار از نظر رفاه روانی وضعیت بهتری داشتند و احتمال ترک سازمان در آن‌ها کمی کمتر بود.

آیا دورکاری آدم‌ها را از شرکت جدا می‌کند؟

یکی از نگرانی‌های همیشگی مدیران این است که کارمندی که هر روز همکارانش را نمی‌بیند، کم‌کم احساس تعلق خود را به شرکت از دست بدهد.

محققان برای بررسی این موضوع از کارکنان خواستند فرهنگ سازمان خود را با چند واژه توصیف کنند.

واژه‌هایی مثل همکاری، مراقبت و وحدت نشانه ارتباط مثبت‌تر با محیط کار در نظر گرفته شدند.

نکته جالب این بود که دورکارها در این بخش هم عملکرد ضعیف‌تری نداشتند. حتی میزان پیوند مثبت گزارش‌شده در میان آن‌ها کمی بیشتر بود؛ هرچند پژوهشگران می‌گویند این تفاوت از نظر آماری آن‌قدر بزرگ نبوده که بتوان با قطعیت گفت دورکاری فرهنگ سازمانی را بهتر می‌کند.

اما یک نکته روشن است: برای داشتن ارتباط خوب با همکاران، الزاماً لازم نیست همه افراد هر روز کنار یکدیگر پشت میز بنشینند.

دورکارها کمی کمتر شرکت را ترک کردند

بخش جذاب‌تر پژوهش زمانی بود که محققان بررسی کردند یک سال بعد چه تعداد از کارکنان همچنان در سازمان مانده‌اند.

میزان ترک شغل در گروه‌ها به این شکل بود:

• دورکارها: ۷٫۸ درصد
• کارکنان ترکیبی: ۸٫۳ درصد
• کارکنان حضوری: ۸٫۸ درصد

اختلاف خیلی بزرگ نیست؛ اما برای سازمانی با هزاران کارمند، حتی همین تفاوت کوچک می‌تواند مهم باشد.

جایگزین کردن نیرویی که از شرکت می‌رود فقط به معنی انتشار یک آگهی استخدام نیست؛ پیدا کردن فرد جدید، آموزش او و رساندنش به بازدهی مناسب می‌تواند زمان و هزینه زیادی برای سازمان داشته باشد.

شاید مشکل «دورکاری» نیست؛ مدل مدیریت است

نتایج این تحقیق سؤال مهم دیگری ایجاد می‌کند.

اگر یک تیم دورکار ارتباط خوبی ندارد، آیا واقعاً مشکل از فاصله فیزیکی است؟ یا ممکن است جلسات بی‌هدف، ارتباط ضعیف مدیران، نبود اعتماد یا مشخص نبودن وظایف عامل اصلی باشد؟

پژوهشگران معتقدند ارتباط مؤثر می‌تواند به‌جای حضور فیزیکی دائمی، بر پایه روش‌های ارتباطی هدفمند شکل بگیرد.

به زبان ساده، دیدن هرروزه همکاران در دفتر الزاماً به معنی همکاری بهتر نیست؛ همان‌طور که کارکردن از خانه هم الزاماً به معنی قطع ارتباط نیست.

پس همه باید دورکار شوند؟

نه.

این مطالعه نمی‌گوید دورکاری برای همه افراد و تمام شغل‌ها بهترین انتخاب است.

بعضی افراد در دفتر تمرکز بیشتری دارند، برخی از ارتباط حضوری انرژی می‌گیرند و بسیاری از مشاغل نیز اساساً بدون حضور فیزیکی قابل انجام نیستند.

از طرف دیگر، این تحقیق روی کارکنان یک سازمان بزرگ حوزه سلامت در آمریکا انجام شده و نمی‌توان نتیجه آن را بدون بررسی‌های بیشتر به همه کشورها و تمام مشاغل تعمیم داد.

اما یافته‌ها یک پیام مهم برای شرکت‌هایی دارد که می‌خواهند همه کارکنان را بدون استثنا به دفتر برگردانند:

شاید حضور بیشتر در شرکت همیشه به معنای کارمند سالم‌تر، وفادارتر یا متعهدتر نباشد.

آینده کار احتمالاً نه کاملاً خانه است، نه کاملاً دفتر

احتمالاً آینده محیط کار یک پاسخ واحد برای همه ندارد.

برای یک نفر، رفتن به دفتر می‌تواند تعامل اجتماعی و تمرکز بیشتری ایجاد کند. برای فرد دیگری، حذف دو ساعت رفت‌وآمد روزانه می‌تواند کیفیت زندگی‌اش را به‌طور محسوسی تغییر دهد.

به همین دلیل شاید سؤال بهتر این نباشد که «دورکاری بهتر است یا کار حضوری؟» بلکه باید پرسید: «برای این شغل و این کارمند، کدام مدل بهتر جواب می‌دهد؟»

پژوهش تازه نشان می‌دهد دورکاری را نمی‌توان فقط یک امتیاز رفاهی دانست؛ در بعضی شرایط، ممکن است بخشی از راه حفظ سلامت روان و ماندگاری نیروی کار باشد.

منابع

• Frontiers in Psychology
• ScienceAlert

یادآوری پزشکی TRIC: این مطلب برای آموزش عمومی است و جایگزین تشخیص، معاینه یا درمان متناسب با شرایط فردی نیست. در علائم شدید یا ناگهانی، دریافت کمک پزشکی فوری را به تأخیر نیندازید.